Kopalnia w Szyszkowej - odsłaniamy kulisy!

Wokół tematu otwarcia nowej kopalni bazaltu na Liściastej Górze w Szyszkowej narosło wiele emocji, a że temat ten praktycznie w ogóle nie jest poruszany w publicznych mediach, postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się sprawie. Dotarliśmy do źródłowych dokumentów. Zebrany materiał odsłania kulisy uzyskania koncesji przez kopalnię i przyzwolenia na to lokalnych władz. 

 

plan miejscowy

źródło: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy Leśna - uchwalony w 2015r.


JAK TO SIĘ ZACZĘŁO?

Aby dotrzeć do początków, musimy cofnąć się o 13 lat.

31 marca 2003 w Krajowym Rejestrze Sądowym zarejestrowano nowe przedsiębiorstwo – Kopalnie Surowców Skalnych sp. z o.o. z siedzibą w Leśnej. Zaledwie półtora miesiąca później spółka uzyskała od Nadleśnictwa Świeradów przyrzeczenie zawarcia umowy dzierżawy gruntów na cele działalności górniczej. Zgodnie z informacjami, do jakich dotarliśmy, umowa ta była datowana na 16 maja 2003r.

Już niecałe dwa miesiące od powstania przedsiębiorstwa, sprawą uruchomienia kopalni zajął się Urząd Miejski w Leśnej. Przygotowano uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który w tamtym czasie nie przewidywał wydobycia bazaltu w Szyszkowej. Aby to umożliwić, postanowiono plan zmienić.

Rozpoczęła się więc procedura zmiany miejscowego planu. Jest to proces długotrwały, zwykle kilkuletni, wymaga uzyskania wielu urzędowych uzgodnień. Machina jednak ruszyła.

DSC 0775

Liściasta Góra - rok 2015

 

ETAP 1: DECYZJA ŚRODOWISKOWA

Przenosimy się teraz o kilka lat. Planowana kopalnia ma się znajdować na terenie dwóch gmin: Leśnej i Platerówki. Ze względu na to, że większa część znajduje się po stronie Platerówki, to wójt Platerówki w dn. 25 lutego 2009r., po uzgodnieniach ze Starostwem Powiatowym w Lubaniu, wydał decyzję środowiskową.  

 

Decyzja środowiskowa to bardzo ważny dokument, który określa między innymi skutki inwestycji dla środowiska. Zawarte są w nim informacje, że na wszystkich etapach inwestycji może występować emisja zanieczyszczeń do atmosfery oraz hałasu. W warunkach zakłóceń, awarii może także dochodzić do wycieków oleju, smarów, ropy oraz pożaru. Ponadto występować będą zjawiska związane z urabianiem złoża za pomocą materiałów wybuchowych: udarowa fala powietrza, drgania sejsmiczne, rozrzut odłamków skalnych. Przedsiębiorstwo będzie również  produkować odpady niebezpieczne, które zapakowane będą przekazywane specjalistycznym firmom. Z decyzji środowiskowej dowiadujemy się z także, że właśnie na terenie Szyszkowej zostanie zlokalizowany zakład przeróbczy kruszywa.

 

BŁĄD W DECYZJI?

Najbardziej zastanawiające jest jednak inne stwierdzenie zawarte w tym dokumencie: „W planie zagospodarowania przestrzennego gminy Leśna teren złoża również przeznaczony jest na cele powierzchniowej eksploatacji kopalin. Taki sam zapis znajduje się w raporcie oddziaływania na środowisko. Raport uzgadniany był ze starostą lubańskim Walerym Czarneckim. O podejmowaniu decyzji środowiskowej informowany był również burmistrz Mirosław Markiewicz.

 

decyzja

Fragment decyzji środowiskowej z dn.25.02.2009 

 

Spytaliśmy w Urzędzie Miejskim w Leśnej, jakie było faktycznie wówczas przeznaczenie tych gruntów (w tym czasie obowiązywał miejscowy plan uchwalony w 2002r.). Na odpowiedź czekaliśmy niemal dwa tygodnie. W odpowiedzi ostatecznie uzyskaliśmy jednak skan mapy, z której wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 2002r. obszar ten przeznaczony był na…tereny lasów i zadrzewień! Skąd więc w decyzji pojawił się zapis o przeznaczeniu tego gruntu pod powierzchniową eksploatację kopalin? Dlaczego ani burmistrz Leśnej, ani starosta lubański tego nie zakwestionowali? Prace nad zmianą zapisów miejscowego planu trwały, był to temat "świeży", a przecież radni nie podjęli jeszcze wtedy żadnej ostatecznej decyzji w tej sprawie. Obowiązywał więc plan z 2002r.

 

Decyzję środowiskową z tym zapisem wójt Krzysztof Halicki jednak wydał. Była ona niezbędnym załącznikiem do kolejnego kroku, a mianowicie uzyskania przez kopalnię koncesji na wydobycie bazaltu.

plan z 2002

źródło: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - uchwalony w 2002r.

 

 

 

ETAP 3: KONCESJA

Koncesji udziela Marszałek Województwa, ale musi najpierw uzyskać zgodę lokalnych władz. Burmistrz Leśnej Mirosław Markiewicz wydał taką zgodę w dn. 28.04.2009r., pisząc: „Uzgadniam pozytywnie bez uwag wniosek Kopalni Surowców Skalnych sp. z o.o. o udzielenie koncesji na eksploatację złoża bazaltu „Liściasta Góra” w miejscowości Szyszkowa”. Z treścią pisma można zapoznać się TUTAJ.

Droga do wydania koncesji była więc otwarta. Dodatkowo Urząd Miejski przygotował kolejną uchwałę w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu dla Liściastej Góry, dostosowując obszar do potrzeb kopalni.

Marszałek Marek Łapiński udzielił koncesji w kwietniu 2010r. Z dokumentu dowiadujemy się, że zasoby bazaltu możliwe do wydobycia wynoszą około 14 mln ton. Rocznie kopalnia będzie wydobywać nie więcej niż 1,5 mln ton. Z prostego rachunku wynika, że bazaltu wystarczy jedynie na niecałe 10 lat przy maksymalnym poziomie wydobycia. Wydobycie pierwotnie miało się rozpocząć do końca 2013r.

Pozostał więc ostatni etap – dokonanie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla Szyszkowej. Bez tego kopalnia nie mogłaby ruszyć.

DSC 0761 2

Liściasta Góra - rok 2016

 

ZWROT W SPRAWIE

Wtedy nastąpiły jednak wydarzenia, które – jak się okazało - stanęły na przeszkodzie w powstaniu w Szyszkowej kopalni. Jesienią 2010 odbyły się wybory samorządowe w Leśnej. Została wybrana nowa Rada Miejska, która do pomysłu powstania kopalni w Szyszkowej podchodziła z dużą ostrożnością. Ówczesny burmistrz Jan Surowiec zorganizował konsultacje społeczne dotyczące planowanego powstania kopalni, a radni domagali się pisemnego zapewnienia od kopalni, że transport urobku nie będzie odbywał się samochodami ciężarowymi na stację w Leśnej. Kopalnia jednak takiego zobowiązania nie dała, a radni w konsekwencji uchwały o zmianie miejscowego planu nie podjęli.

To pokrzyżowało plany. Zgodnie z koncesją wydobycie miało się rozpocząć do 2013r. Dodatkowo w 2013r. wygasła również umowa z Nadleśnictwem Świeradów z powodu niedopełnienia warunków przez spółkę. Kolejnej umowy nie zawarto. Wydawałoby się, że temat powstania kopalni przestał być więc aktualny.

 

 

…I POWRÓT NA STARE TORY

Tak się jednak nie stało. W 2014r. ponownie odbyły się wybory samorządowe w Leśnej i do ratusza wrócił burmistrz Mirosław Markiewicz. W ciągu kilku miesięcy od objęcia stanowiska przedstawił pod głosowanie projekt uchwały zmieniającej miejscowy plan dla Liściastej Góry na teren górniczy. Mimo sprzeciwu części radnych, nowa Rada Miejska uchwałę podjęła. Kopalnia nie przedstawiła radnym żadnych pisemnych gwarancji co do trasy transportu. Dodatkowych konsultacji społecznych też nie zorganizowano. Wielu mieszkańców Szyszkowej nie wiedziało nawet, że decyzja w sprawie powstania kopalni została zmieniona.

Kopalnia wystąpiła też do Marszałka Województwa o przesunięcie terminu rozpoczęcia wydobycia. Zgodę taką uzyskała, termin najpierw został przedłużony do 25.02.2015r., a później do 31.12.2017r.

DSC 0794

Jedna z działających w okolicy kopalni bazaltu

 

 

CZY TO KONIEC?

Pozostaje kolejna kwestia budząca wątpliwości. Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Nadleśnictwa, kopalnia od 2013r. nie dysponowała już przyrzeczeniem dzierżawy gruntu. Z informacji, jakie uzyskaliśmy pod koniec marca, obecnie również Nadleśnictwa nie wiąże żadna umowa dotycząca przyrzeczenia dzierżawy terenu Liściastej Góry dla Kopalni Surowców Skalnych sp. z o.o.

Rodzą się więc pytania:

Czy kopalnia, wnioskując o przesunięcie terminów rozpoczęcia wydobycia, informowała Marszałka Województwa, że umowa z Nadleśnictwem wygasła i nie ma tytułu prawnego do gruntów, gdzie chce rozpocząć wydobycie?

Czy ewentualny brak poinformowania to złamanie warunków koncesji, który uprawnia zgodnie z prawem geologicznym i górniczym do cofnięcia koncesji bez odszkodowania?

Czy wreszcie – o czym pisaliśmy wyżej - decyzja środowiskowa, w której znajdują się błędne sformułowania dotyczące przeznaczenia przedmiotowych gruntów, jest ważna?

To pytania, na które odpowiedź będą musiały znaleźć odpowiednie władze.

 

Osoby, które nie godzą się na powstanie nowej kopalni, w ewentualnej ich decyzji upatrują ostatniej szansy na ocalenie lasu porastającego Górę Liściastą, a także dróg w gminie przed zwiększeniem transportu urobku samochodami ciężarowymi. Niektórzy z nadzieją odnoszą się też do decyzji podejmowanych przez Nadleśnictwo Świeradów, licząc że uchroni las i nie podpisze umowy dzierżawy z kopalnią.

Jaki będzie więc los kopalni na Liściastej Górze? Zgodnie z treścią koncesji wydobycie powinno rozpocząć się do końca 2017. Czasu jest więc już niewiele.

DSC 0807

Wyrobisko po zakończonej eksploatacji bazaltu

 

 

Zapisz